Hoe ontstaat overgewicht/obesitas?

Hoewel obesitas een vaak voorkomend fenomeen is in onze samenleving, heersen er jammer genoeg nog steeds vooroordelen omtrent personen met obesitas, waarbij hen ‘luiheid’ of ‘gebrek aan karakter’ verweten wordt.

 

Wetenschappelijke inzichten leren ons echter dat obesitas een complexe ziekte is, die niet enkel en alleen terug te brengen is op iemands karakter. Obesitas ontstaat door een wisselwerking tussen genetische factoren, gedrag en de omgeving.

Genetische factoren

 

Dit bepaalt in welke mate iemand van bij de geboorte vatbaar is voor obesitas. Een voorbeeld hiervan is het feit dat personen bij wie de ouders obees zijn, een grotere kans hebben om zelf obesitas te ontwikkelen.

 

Gedrag 

Dit omvat in welke mate een persoon omgaat met eten. Hoe eten eventueel een rol speelt als beloning, welke voedingskeuzes gemaakt worden, enz…  Ook slaapgedrag lijkt volgens recente bevindingen een bepalende rol te spelen in hoe ons lichaam het gewicht in balans houdt.

 

Omgevingsfactoren

In de afgelopen halve eeuw is er een verschuiving opgetreden in de voedingsindustrie waarbij voedsel meer en meer, reeds verwerkt en met een grote hoeveelheid calorieën in grote hoeveelheden aangeboden wordt wat ervoor zorgt dat het steeds moeilijker wordt om gezonde voeding van hoogwaardige kwaliteit te kiezen. Hierbij wordt vaak de term ‘obesogene’ samenleving gebruikt waarbij bedoeld wordt dat alles rond ons in de maatschappij er op gericht is om producten met veel vet en snelle suikers te consumeren.  Een tweede belangrijk aspect met betrekking tot onze omgeving is het feit dat lichaamsbeweging minder en minder deel uitmaakt van onze dagelijkse activiteiten. Over de afgelopen decennia is de meerderheid van de bevolking een ‘zittend’ beroep gaan uitoefenen waarbij de verplaatsingen van en naar het werk ook vaker met weinig lichaamsactiviteit gepaard gaan.

Over het algemeen wordt er gesteld dat genetische factoren voor ongeveer 70% bijdragen aan het ontwikkelen van obesitas. Niet genetische factoren zoals omgeving en gedrag lijken voor de overige 30% verantwoordelijk voor het ontstaan van overgewicht en obesitas. Door de complexe wisselwerking bij het ontstaan van obesitas kan dit natuurlijk bij ieder individueel persoon variëren.